Bron: RTV Noord / Steven Radersma / 27 januari 2025

Boelo ten Have en Annemarie Nijhoff hebben er lang voor gestreden, en nu gaat het eindelijk gebeuren. Hun 160 jaar oude, zwaar beschadigde boerderij in Drieborg kan worden opgeknapt. Onlangs zijn de benodigde overeenkomsten getekend.

De boerderij is door verzakkingen zwaar beschadigd. Het pand en de schuur tellen ruim honderd grote scheuren, deuren klemmen en het dak lekt. Door alle gaten en kieren giert de tocht door het huis, dat het stel met hete lucht kacheltjes op temperatuur probeert te houden.

Waterpeil zakt

Het verval van dit Rijksmonument begint ongeveer dertien jaar geleden. Het pand verzakt en er ontstaan diepe scheuren in de muren. De oorzaak is de gaswinning in Groningen, zeggen Boelo en Annemarie. Maar de statige boerderij staat net buiten het officiële aardbevingsgebied, en dus komt er geen schadevergoeding.

Onterecht, vind het stel. Want volgens hen is het waterpeil onder de boerderij gezakt door de gaswinning. Daardoor is de houten fundering deels droog komen te staan waardoor die is gaan rotten, met ernstige verzakking tot gevolg.

Boelo en Annemarie trekken jarenlang bij alle bevoegde instanties aan de bel, maar krijgen telkens nul op rekest.

Knalroze

Bij wijze van noodkreet schildert het stel de gevel van het Rijksmonument in augustus 2022 knalroze. De zaak van Boelo en Annemarie krijgt veel aandacht in de pers en uiteindelijk komt de zaak in beweging.

Toenmalig staatssecretaris Uslu van Cultuur en Media stelt eind 2023 een bijdrage van 700.000 euro beschikbaar. Daar komt later nog een bedrag van acht ton bij uit een provinciaal subsidiefonds voor restauratie van Rijksmonumenten. Samen met een bijdrage van het interventieteam vastgelopen situaties van het Instituut Mijnbouwschade Groningen en een bijdrage van het stel zelf is het budget rond.

Verboden staatssteun

Maar in 2024 komt er opnieuw een kink in de kabel. De provincie, die het geld moet doorsluizen, is bang dat de Europese Unie de bijdrage ziet als ongeoorloofde staatssteun, omdat het stel een akkerbouwbedrijf runt. Daardoor zou er een kans bestaan dat er een hoge boete wordt opgelegd. Er ontstaat opnieuw onzekerheid.

Maar onlangs kon de zaak alsnog worden beklonken. Het woonhuis met schuur wordt losgekoppeld van het akkerbouwbedrijf. Door die constructie wordt herstel eindelijk mogelijk.

Annemarie Nijhoff is daar erg blij mee, maar door de tegenslagen in de afgelopen dertien jaar is ze wel voorzichtig geworden. ‘Eerst zien, dan geloven’ zegt ze. ‘Het is de bedoeling dat ze na de zomer beginnen met het verstevigen van de fundering. Daarna wordt de schade aangepakt. Omdat het akkerbouwbedrijf nu formeel losgekoppeld is moet er ook een nieuwe schuur worden gebouwd. Al met al gaat het om een bedrag van twee miljoen euro.’

Klus neemt twee jaar in beslag

De verwachting is dat het herstel van het rijksmonument twee jaar in beslag neemt. Gaat het stel de gevel nu alles geregeld is dan weer in de oorspronkelijke witte kleur schilderen? ‘Dat doen we pas als de laatste steen hersteld is’, zegt Annemarie Nijhoff.